Dişler çürük, travma, büyük dolgular veya kanal tedavisi sonrası zayıflama gibi nedenlerle kırılabilir. Kırığın diş eti seviyesine göre konumu, dişin kurtarılıp kurtarılamayacağını belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Bazı durumlarda kırık dişler başarılı şekilde restore edilebilirken, bazı durumlarda kalan kökün çekilmesi daha doğru bir seçenek olabilir. Kırık kök tedavisi seçeneklerini bilmek, hekiminizle birlikte doğru kararı vermenize yardımcı olur. DijiDent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği olarak Türkiye’deki hastalarımıza kırık dişlerde önce koruma seçeneklerini değerlendiriyoruz.
Kırığın Konumu Neden Önemlidir?
Bir restorasyonun, yani dolgu, onley veya kaplamanın uzun süre sağlıklı kalabilmesi için sağlam diş dokusu üzerine oturması gerekir. Diş etinin dişe tutunduğu bölge ile kemik seviyesi arasında belirli bir sağlıklı mesafenin korunması da önemlidir. Kırık bu seviyelerin altına uzandığında, restorasyonun kenarı diş eti altında kalır; bu da temizliği zorlaştırarak diş eti iltihabına ve restorasyonun başarısızlığına yol açabilir.
Diş Eti Üstündeki Kırıklar
Kırık hattı diş eti seviyesinin üzerindeyse ve yeterli sağlam diş dokusu kalmışsa, diş genellikle restore edilebilir.
- Küçük kırıklar: Kompozit dolgu veya kırılan parçanın yeniden yapıştırılmasıyla onarılabilir.
- Büyük madde kayıpları: Onley veya kaplama ile diş güçlendirilebilir.
- Pulpaya ulaşan kırıklar: Kanal tedavisi veya uygun vakalarda pulpayı koruyan tedaviler, ardından restorasyon.
- Çok az kron dokusu kalmışsa: Kanal tedavisinin ardından kanal içi destek (post) ve kor yapısı ile kaplama yapılabilir.
Diş Eti Altındaki Kırıklar
Kırık diş eti seviyesinin altına uzandığında tedavi daha karmaşık hâle gelir. Dişin korunup korunamayacağı, kırığın ne kadar derine uzandığına, kökün uzunluğuna ve dişin konumuna bağlıdır.
Kron Boyu Uzatma
Diş eti ve gerekirse çok az miktarda kemik yeniden şekillendirilerek kırık hattı diş eti seviyesinin üzerine çıkarılır. Böylece restorasyon için yeterli sağlam doku elde edilir. Ön bölgede estetik açıdan dikkatli planlama gerektirir; çünkü diş komşularına göre daha uzun görünebilir.
Ortodontik Dişin Yukarı Çekilmesi (Ekstrüzyon)
Kök, ortodontik kuvvetlerle kontrollü şekilde yukarı doğru hareket ettirilerek kırık hattı ağız içine taşınır. Özellikle ön bölgede estetik sonucun korunması açısından değerli bir seçenektir; ancak tedavi süresi daha uzundur.
Hangi Durumlarda Çekim Gerekir?
- Dikey kök kırıkları: Kökü boylu boyunca etkileyen kırıklarda diş genellikle korunamaz.
- Kemik seviyesinin çok altına uzanan kırıklar: Restorasyon için yeterli sağlam kök kalmıyorsa.
- Kısa kök: Kron boyu uzatma veya ekstrüzyon sonrasında kalan kök dişi taşıyamayacak kadar kısa kalıyorsa.
- Enfeksiyon ve destek kaybı: İleri kemik kaybı veya tedaviye yanıt vermeyen enfeksiyon varsa.
Ağızda Kalan Kök Parçaları
Bazen dişin kron kısmı tamamen kaybolur ve ağızda yalnızca kök kalır. Bu kökler ağrı yapmasa bile enfeksiyon kaynağı olabilir, kök ucunda kist gelişebilir, protez uyumunu bozabilir ve komşu dişlerin diş eti sağlığını etkileyebilir. Bu nedenle ağızda kalan köklerin değerlendirilmesi önerilir. Bazı durumlarda, özellikle kök tamamen kemik içinde ve sağlıklı görünüyorsa, çekimin cerrahi riskleri de dikkate alınarak takip kararı verilebilir.
Çekim Sırasında Kırılan Kökler
Çekim sırasında kök kırılabilir; bu durum, özellikle zayıflamış veya kıvrımlı köklerde karşılaşılabilen bir durumdur. Kırılan kök parçası genellikle aynı seansta cerrahi yaklaşımla çıkarılır. Çok küçük ve kemik içinde derinde kalan, enfeksiyon içermeyen parçalar ise bazı durumlarda sinir gibi yapılara zarar verme riskine karşı takip edilebilir; bu karar hastayla paylaşılır.
Kök Çekimi Nasıl Yapılır?
Kök çekimleri genellikle cerrahi yöntemle yapılır. Lokal anestezi altında gerekirse diş eti açılır ve kök çevre kemiği mümkün olduğunca koruyarak çıkarılır. İleride implant planlanan bölgelerde doku koruyucu teknikler kullanılır ve uygun vakalarda aynı seansta implant uygulanabilir ya da soket koruma işlemi yapılabilir.
Kırık Dişe İlk Yardım
Dişiniz kırıldığında, kırılan parçayı bulabiliyorsanız süt veya su içinde nemli tutarak saklayın ve en kısa sürede kliniğe başvurun. Keskin kenarlar dil veya yanağı tahriş ediyorsa, eczanelerde bulunan dental mum ile geçici olarak örtebilirsiniz. Kırık dişle sert gıdaları çiğnemekten kaçının.
Doğru Kararı Vermek
Kırık dişlerde karar; kırığın konumu ve yönü, kalan kök uzunluğu, diş eti ve kemik durumu, dişin estetik ve işlevsel önemi ile hastanın beklentileri birlikte değerlendirilerek verilir. DijiDent’te klinik muayene ve üç boyutlu görüntüleme ile kırığı ayrıntılı olarak inceleyerek, dişi koruma ve çekim seçeneklerini artı ve eksileriyle birlikte sunuyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kırığın derinliğine ve kalan kök uzunluğuna bağlıdır; kron boyu uzatma veya ekstrüzyon gibi yöntemlerle korunabilir.
Kökün durumu değerlendirilir; enfeksiyon kaynağı olabileceği için çoğu durumda çekim önerilir.
Kırık diş eti üzerindeyse genellikle restore edilebilir; kökü boylu boyunca etkileyen kırıklarda çekim gerekebilir.
Genellikle aynı seansta cerrahi olarak çıkarılır; bazı küçük parçalar takip edilebilir.
Uygun vakalarda mümkündür; enfeksiyon ve kemik durumu değerlendirilir.
Kırık dişinizi önce korumayı değerlendirelim.
Kırık dişiniz veya ağzınızda kalan kökler için seçeneklerinizi öğrenmek üzere randevu almak için bizimle iletişime geçin. DijiDent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde üç boyutlu değerlendirmenizi yapalım.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi seçimi klinik ve radyografik değerlendirme sonrasında belirlenir.
